Manşet

İslam’da fetva, dinî bir meselenin hükmünü ehil bir âlimden öğrenmek anlamına gelir. Ancak mezheplerin çoğalmasıyla birlikte şu soru gündeme gelmiştir: Bir Müslüman kendi mezhebi dışındaki bir mezhepten fetva alabilir mi? Bu mesele, fıkıh tarihinde önemli tartışmalara konu olmuş ve farklı yaklaşımlar ortaya çıkmıştır. Fetva Nedir? Fetva, bir meselenin: çerçevesinde hükme...

İslam dini, kullarına zorluk değil kolaylık getirmek üzere gönderilmiştir. Bu hakikat Kur’an’da açıkça ifade edilir: “Allah sizin için kolaylık ister, zorluk istemez.” (Bakara, 2/185) Mezhepler arasındaki ihtilaflar da bu kolaylığın bir parçasıdır. Çünkü farklı şartlarda yaşayan Müslümanlar için farklı hükümler, ibadetlerin sürdürülebilir olmasını sağlar. Bu sebeple fıkhî ihtilaflar, sadece bir...

Cennet, İslam inancına göre Allah’ın (c.c.) iman eden kulları için hazırladığı ebedî saadet yurdudur. Kur’an-ı Kerim’de sıkça zikredilen cennet, nimetlerle dolu, sıkıntı ve eksiklikten tamamen arınmış bir âlemdir. Hanefî akaidine göre cennet, gerçek ve yaratılmış bir mekândır; sembolik ya da sadece ruhsal bir durum değildir. Bu yönüyle cennet: Hanefî Akaidine...

Peygamberler tarihi, insanlık tarihinin yalnızca bir inanç başlığı değildir; aynı zamanda tevhid inancının nesiller boyunca nasıl taşındığını gösteren büyük bir hakikat zinciridir. İslam’a göre Allah c.c., insanlığı başıboş bırakmamış; her kavme, her döneme ve her büyük kırılma anına uygun rehberler göndermiştir. Bu rehberler, vahyin taşıyıcısı olan peygamberlerdir. Peygamberlerin Soy Ağacı...

İnsan kalbi, iman ile imtihan edilen bir merkezdir. Bu imtihan bazen açık günahlarla, bazen de daha derin ve görünmeyen bir alanda; yani düşünceler üzerinden gerçekleşir. İşte bu noktada karşımıza çıkan en önemli meselelerden biri vesvesedir. Vesvese; kişinin iradesi dışında kalbine gelen, çoğu zaman rahatsız edici ve hatta korkutucu olabilen düşüncelerdir....

Namaz, İslam’ın en temel ibadetlerinden biridir. Ancak namaz sadece selam vermekle tamamlanan bir ibadet değil; sonrasında yapılan zikir ve dualarla kemale eren bir kulluk halidir. Peygamber Efendimiz (s.a.v.), farz namazların ardından çeşitli zikir ve dualar yapmış ve ümmetine de bunu tavsiye etmiştir. Bu dualardan biri de şu meşhur duadır: “Allahümme...

Namaz, İslam’ın en temel ibadetlerinden biridir. Müslümanlar için günlük hayatın merkezinde yer alır ve dinin direği olarak kabul edilir. Bu kadar merkezi bir ibadet olmasına rağmen, namazın bazı uygulama detaylarında mezhepler arasında farklılıklar bulunmaktadır. Mesele Hanefî Mezhebi Şafiî Mezhebi Malikî Mezhebi Hanbelî Mezhebi Ellerin Durumu Bağlanır Bağlanır Genelde salınır Bağlanır...

İslam fıkhında mezhepler arasındaki farklılıklar teorik bir mesele olmanın ötesinde, günlük ibadet ve hayatın içinde karşılık bulan pratik sonuçlar doğurur. Namazdan abdeste, oruçtan ticarete kadar birçok konuda mezhepler arasında farklı hükümler bulunmaktadır. Mesele Hanefî Mezhebi Şafiî Mezhebi Malikî Mezhebi Hanbelî Mezhebi Namazda Eller Bağlanır Bağlanır Genelde salınır Bağlanır Fatiha (Cemaat)...

İslam fıkhında mezhepler arasındaki farklılıkları anlamak için her mezhep imamının ihtilafa yaklaşımını ayrı ayrı incelemek gerekir. Çünkü mezhep ihtilafı, yalnızca sonuç farklılığı değil; yöntem ve bakış açısı farklılığıdır. Bu bağlamda Malikî mezhebinin kurucusu olan Malik bin Enes’in ihtilaf anlayışı, İslam hukuk düşüncesinde kendine has ve derin bir yere sahiptir. Malik...

İslam fıkhında en çok sorulan sorulardan biri şudur: Eğer kaynak aynıysa, yani Kur’an ve sünnet ise, dört mezhep neden farklı hükümler vermiştir? Bu soru ilk bakışta bir çelişki gibi algılanabilir. Oysa mesele doğru anlaşıldığında bu farklılıkların bir çelişki değil, ilmî bir derinlik ve metodolojik çeşitlilik olduğu görülür. Hanefî, Malikî, Şafiî...

İslam tarihinin ilk asırlarında fıkhî görüş ayrılıkları oldukça canlı, çok yönlü ve hareketli bir görünüm arz ediyordu. Büyük sahabiler, tabiîn imamları ve müctehid âlimler Kur’an ve sünnetten hüküm çıkarırken farklı yöntemler benimseyebiliyor, farklı bölgelerde farklı ilmî halkalar oluşabiliyordu. Bu durum, İslam hukuk düşüncesinin erken dönemde tek çizgili değil; aksine zengin,...

Görünmeyen Birikim, Görünen Mezhepler Bugün İslam dünyasında fıkıh denildiğinde akla ilk olarak dört mezhep gelir. Ancak bu durum, tarihsel sürecin sadece son halkasını temsil eder. Aslında İslam hukukunun oluşum süreci, çok daha geniş, çok katmanlı ve dinamik bir yapıya sahiptir. Dört mezhep ortaya çıkmadan önce, İslam dünyasında onlarca farklı fıkıh...

Coğrafya Değişti, Fıkıh Metodu da Değişti İslam ilim tarihinde ihtilafın büyümesi yalnızca insanların farklı düşünmesinden kaynaklanmamıştır. Aynı zamanda coğrafyanın genişlemesi, sahabenin farklı bölgelere dağılması, yeni toplumların İslam’a girmesi ve karşılaşılan meselelerin çeşitlenmesi de bu süreci derinden etkilemiştir. İşte bu ortamda Medine ve Kufe, fıkhi düşüncenin iki büyük merkezi olarak öne...

İhtilafın Devlet Yönetimiyle Buluştuğu Dönem Hz. Ömer (r.a.) dönemi, İslam tarihinde sadece fetihlerin değil; aynı zamanda fıkhi düşüncenin sistemleşmeye başladığı bir dönemdir. Bu dönemde ihtilaf, artık yalnızca bireysel görüş ayrılıkları olmaktan çıkmış; devlet yönetimi, kamu düzeni ve toplumsal ihtiyaçlarla doğrudan ilişkili hale gelmiştir. Bu yönüyle Hz. Ömer dönemi, ihtilafın nasıl...

Mezhep Taassubu Nedir? İslam’da mezhepler, ilmi bir zenginlik ve kolaylık olarak kabul edilir. Ancak bu durum bazen yanlış anlaşılmış ve mezhepler, körü körüne bağlılık haline getirilmiştir. İşte bu duruma mezhep taassubu denir. Mezhep taassubu, bir kişinin kendi mezhebini mutlak doğru kabul edip diğer mezhepleri küçümsemesi veya reddetmesidir. Taassubun Tanımı Taassup...

Tabiin Döneminde İhtilafın Artması Sahabe döneminde ihtilaf sınırlı ve kontrollü bir şekilde yaşanırken, Tabiin dönemine gelindiğinde bu ihtilafların arttığı görülür. Bu artış, İslam toplumunun genişlemesi ve yeni meselelerin ortaya çıkmasıyla doğrudan bağlantılıdır. Tabiin dönemi, ihtilafın sadece var olduğu değil, aynı zamanda sistemleşmeye başladığı bir dönemdir. Tabiin Kimdir? Tabiin, sahabeyi görmüş...

İlim Ehlinin İhtilafı ile Halkın Tartışması Arasındaki Fark İslam’da ihtilaf meselesi ele alınırken en önemli ayrımlardan biri de ilim ehlinin ihtilafı ile halkın tartışması arasındaki farktır. Çünkü her tartışma ilmî değildir ve her görüş ayrılığı faydalı sonuçlar doğurmaz. İslam âlimleri, ihtilafın ancak ehil kişiler tarafından ve belirli kurallar çerçevesinde yapılması...

Hak İhtilafı ile Batıl İhtilaf Arasındaki Fark İslam’da ihtilaf meselesi ele alınırken en önemli ayrımlardan biri, hak ihtilafı ile batıl ihtilafı arasındaki farktır. Çünkü her görüş ayrılığı aynı değerde değildir. Bazı ihtilaflar ilmi ve meşru iken, bazıları sapmaya ve ayrılığa yol açabilir. Bu nedenle İslam âlimleri ihtilafı tek bir başlık...