Şâfiî mezhebinde namazın sahih olması, rükünleri, vacipleri ve eda şartları diğer mezheplerden bazı farklılıklar içerir. Bu yazıda Şâfiî mezhebine göre namazın bütün hükümlerini detaylı ve sistematik biçimde ele alıyoruz.

1. NAMAZIN ŞARTLARI (ŞARTU’S-SIHHA)

Namazdan önce bulunması gereken temel şartlardır.

1.1. Hadesten Taharet

Abdestli olmak veya gusül gerektiriyorsa gusletmek.

1.2. Necasetten Taharet

Bedenin, elbisenin ve namaz mahallinin pislikten temizlenmiş olması.

1.3. Setr-i Avret

Erkek: Göbek ile diz kapağı arası.
Kadın: Yüz ve eller hariç tüm beden. Ayakların avret olup olmadığı hususunda Şâfiî mezhebinde avrettir.

1.4. Kıbleye Yönelmek

1.5. Vakit

Namazın kendi vaktinde kılınması kesin şarttır.

1.6. Niyet

Şâfiî mezhebinde niyet çok önemlidir:
✔ İftitah tekbirinden hemen önce kalben niyet şarttır.
✔ Hangi farz olduğu (mesela “öğle farzı”) niyette belirlenir.

2. NAMAZIN RÜKÜNLERİ (FARZLARI)

Şâfiî mezhebinde namazın 14 rüknü vardır.

2.1. Niyet

İftitah tekbirinin hemen öncesinde yapılması.

2.2. İftitah Tekbiri

2.3. Kıyam

Farz namazlarda ayakta durmak.

2.4. Fatiha Okumak

En büyük farklardan biri:
✔ Şâfiî mezhebinde her rekâtta Fatiha okumak farzdır.

2.5. Rükû

2.6. Rükûdan Doğrulmak

2.7. Secde

Alın + burun temas etmelidir.

2.8. Secdeden Doğrulmak

2.9. İki Secde Arasında Oturmak

2.10. Son Oturuş (Ka‘de-i Âhire)

2.11. Tahiyyatı Okumak

Son oturuşta farzdır.

2.12. Peygambere Salavat (Salli – Barik)

Şâfiî mezhebinde farz olan bir rükündür.

2.13. Selam Vermek

En az “Esselâmü aleyküm” demek.

2.14. Tertip

Rükünlerin sırası değiştirilemez.

3. NAMAZIN VACİPLERİ

Şâfiî mezhebinde Hanefî’deki “vacip” kavramı yoktur.
Vacip yerine “sünnet-i müekkede” ve “edeb / mendup” ayrımı vardır.

4. NAMAZIN SÜNNETLERİ (MÜEKKED VE GAYRİ MÜEKKED)

4.1. Müekked Sünnetler

• Sübhaneke okumak
• Eûzü-Besmele
• Rükû ve secde tesbihleri
• Kıraatte tertil
• Rükûya eğilirken tekbir
• Secdeye inerken tekbir
• Tahiyyattan sonra dualar

4.2. Gayrimüekked Sünnetler

• Sağ eli sol el üzerine koymak
• Namaza sağ taraftan başlamak
• Secdeleri uzatmak
• Namaz öncesi misvak kullanmak
• Kıbleye düzgün şekilde yönelmek

5. NAMAZIN ADABI

• Temiz elbise
• Huşu ile kılmak
• Gözleri secde yerine odaklamak
• Sükûnetle hareket etmek
• Camiye erken gitmek

6. NAMAZIN MÜSTEHAPLARI

• Dua ile namaza hazırlanmak
• Kur’an okurken manaya dikkat etmek
• Namazdan sonra tesbihat

7. NAMAZIN KILINIŞI (ŞÂFİÎ MEZHEBİNE GÖRE)

7.1. Niyet

“Bugünkü öğle namazının farzını kılmaya” gibi açık niyet.

7.2. Tekbir

Eller kulak hizasına kaldırılır.

7.3. Kıyam

• Sübhaneke
• Eûzü-Besmele
• Fatiha (her rekâtta farzdır)
• Zamm-ı sûre: Sünnet

7.4. Rükû

• En az üç defa “Subhâne rabbiyel azîm”

7.5. Secde

• “Subhâne rabbiyel a‘lâ”

7.6. İki Secde Arası

• “Rabbiğfir lî”

7.7. Birinci Oturuş

• Tahiyyat
• Salli – Barik okumak sünnettir

7.8. Son Oturuş

• Tahiyyat
• Salli – Barik: farzdır
• Ek dualar (mendup)

7.9. Selam

Sağa ve sola selam verilir.

8. NAMAZI BOZAN DURUMLAR

• Abdestin bozulması
• Konuşmak
• Kahkaha ile gülmek
• Yemek içmek
• Kıbleyi bilerek terk etmek
• Üç adım aralıksız yürümek
• Namaz sırasında bir şey yutmak
• Göğsünü kıbleden çevirmek
• Çok fazla hareket etmek

9. ŞÂFİÎ MEZHEBİNDE REKÂT ŞÜPHESİ

• Tereddüt varsa az olan esas alınır.
• Fatiha unutulursa o rekât geçersiz sayılır, yeniden kılınır.
• Yanlışlık yapılırsa sehiv secdesi yapılır (Hanefî’den farklı olarak sünnetlerde de yapılabilir).

10. SEHİV SECDESİ

• Selamdan sonra yapılır (Şâfiî’de farklıdır).
• 2 secde yapılır.
• Ardından selam verilir.