Nisap Miktarı: Güncel Hesaplama Rehberi

09.02.2026

Okuma Süresi: 5 dakika

A⁺

A^-

Nisap miktarı, zekâtın farz olabilmesi için gereken asgari mal varlığıdır. İslâm hukukunda zekât yükümlülüğünün temel şartlarından biri olarak kabul edilir. Nisap, Hz. Peygamber (s.a.v.) döneminde belirlenmiş olup günümüzde altın üzerinden hesaplanarak uygulanmaya devam eder.

Güncel ekonomik şartlar değişse de nisap ölçüsü, hükmen sabittir. Değişen tek unsur altının piyasa değeridir. Bu nedenle nisap miktarını belirlemek, zekât ibadetinin doğru şekilde yerine getirilmesi için büyük önem taşır.

Nisap Miktarının Aslı

Nisap miktarı, yirmi miskal yani yaklaşık seksen beş gram altın olarak belirlenmiştir. Bu miktar tüm mezhepler tarafından kabul edilen ölçüdür.

Günümüzde nisap hesabı yapılırken altının gram fiyatı dikkate alınır. Kişinin borçlarını düştükten sonra sahip olduğu mal varlığı, seksen beş gram altının piyasa karşılığına ulaşıyorsa zekât yükümlülüğü başlar.

Nisap Hesabı Nasıl Yapılır?

Nisap hesaplaması yapılırken kişinin sahip olduğu tüm zekâta tabi varlıklar dikkate alınır. Bunlar arasında altın, para, döviz, ticaret malları ve benzeri değerler bulunur. Kişi bu malların toplam değerini, cari altın gram fiyatıyla karşılaştırarak nisap miktarına ulaşıp ulaşmadığını belirler.

Hesap yapılırken şu adımlar takip edilir:

Kişinin sahip olduğu toplam varlıklar ayrı ayrı değerlendirilir.
Varsa borçlar bu toplamdan düşülür.
Elde kalan miktar, seksen beş gram altının güncel değeri ile karşılaştırılır.
Değer nisap miktarını geçiyorsa zekât yükümlülüğü doğar.

Ticaret Malları ve Nisap

Ticaretle uğraşan kimselerin malları da zekâta tabidir. Malların piyasa değeri yıl sonu itibarıyla hesaplanır. Stok, sermaye, alacaklar ve nakit varlıklar nisap hesabına dahil edilir.

Ticaret mallarında da esas olan, yıl sonunda elde bulunan malların toplam değerinin nisap miktarını geçmesidir.

Borçların Nisap Hesabına Etkisi

Borçlar, kişinin mal varlığından düşülmeden nisap değerlendirmesi yapılamaz. Kısa vadeli ve ödenmesi gereken borçlar toplam mal varlığından çıkarılır. Geriye kalan miktar nisap ölçüsünün üstündeyse zekât farz olur.

Bu durum, zekâtın adalet ilkesine uygun şekilde uygulanmasını sağlar. Zira bir kimsenin borç içinde bulunması durumunda zekât yükümlüsü olması beklenmez.

Nisap Miktarının Ruhî ve Ahlâkî Boyutu

Nisap, sadece ekonomik bir eşik değildir. Aynı zamanda Müslümanın malına dair sorumluluğunu hatırlatan bir ölçüdür. Kişinin sahip olduğu nimetler arttıkça sorumluluğu da artar. Bu açıdan nisap, Müslümanın infak bilincini güçlendiren manevi bir eşik olarak da görülür.

Nisap miktarına ulaşan mümin, kendisine verilen rızıkların içerisinde fakirin hakkı bulunduğunu unutmamalı; zekâtını gönül huzuruyla yerine getirmelidir.