Peygamberlerin Ortak Özellikleri ve Sıfatları

Peygamberlere iman, onların Allah (c.c.) tarafından seçilmiş elçiler olduğuna inanmayı gerektirir. Ancak peygamberleri doğru tanımak da imanın bir parçasıdır. Ehl-i sünnet akaidine göre peygamberlerin birtakım ortak ve zorunlu sıfatları vardır. Bu sıfatlar, onların peygamberlik görevini eksiksiz yerine getirdiklerini gösterir.

Hanefî-Mâturîdî anlayışa göre peygamberlerin sahip olduğu temel sıfatlar şunlardır: Sıdk, Emanet, Tebliğ, Fetanet ve İsmet.

1. Sıdk (Doğruluk)

Peygamberler asla yalan söylemezler. Onların sözleri tamamen doğrudur. Çünkü yalan söyleyen bir kimseye vahiy emanet edilemez.

Peygamber Efendimiz (s.a.v.), henüz peygamberlik gelmeden önce bile “el-Emîn” yani güvenilir olarak tanınmıştır. Bu, peygamberlerin hayatlarının baştan sona doğruluk üzerine kurulu olduğunu gösterir.

2. Emanet (Güvenilirlik)

Peygamberler son derece güvenilir kimselerdir. Maddî ve manevî hiçbir emanete ihanet etmezler. Allah’ın (Azze ve Celle) vahyini eksiksiz ve güvenilir şekilde insanlara ulaştırmışlardır.

Toplum içinde güven kazanmamış bir kimsenin peygamberliği kabul görmezdi. Bu sebeple peygamberler toplumlarının en güvenilir insanları arasından seçilmiştir.

3. Tebliğ (Mesajı Eksiksiz Ulaştırma)

Peygamberler kendilerine indirilen vahyi gizlemeden, eksiltmeden ve değiştirmeden insanlara ulaştırmışlardır.

Kur’ân-ı Kerîm’de şöyle buyrulur:

“Ey Peygamber! Rabbinden sana indirileni tebliğ et…” (Mâide, 67)

Bu ayet, peygamberlerin en temel görevlerinden birinin tebliğ olduğunu göstermektedir.

4. Fetanet (Üstün Zeka ve Kavrayış)

Peygamberler üstün bir akıl ve anlayışa sahiptir. Çünkü:

• İnsanları ikna edeceklerdir,
• Şüphelere cevap vereceklerdir,
• Toplumları yönlendireceklerdir.

Zayıf akıllı veya basiretsiz bir kimsenin peygamberlik görevini yerine getirmesi mümkün değildir.

5. İsmet (Günahlardan Korunmuşluk)

Peygamberler büyük günahlardan korunmuştur. Küçük hatalar (zelle) beşeriyet gereği mümkün olsa da Allah (c.c.) onları hemen düzeltmiş ve hata üzerinde bırakmamıştır.

İsmet sıfatı, vahyin güvenilirliğini korumak için zorunludur. Eğer peygamberler büyük günah işleseydi, onların sözlerine güven sarsılırdı.

Peygamberlerin Beşer Olmaları

Peygamberler insanüstü varlıklar değildir. Onlar da yer, içer, evlenir ve hayatın zorluklarını yaşarlar. Ancak farkları, vahiy almalarıdır.

Kur’ân-ı Kerîm’de bu hakikat şöyle bildirilir:

“De ki: Ben de sizin gibi bir insanım; ancak bana ilahınızın tek bir ilah olduğu vahyediliyor.” (Kehf, 110)

Bu ayet, peygamberlerin beşer olduklarını fakat vahiy ile üstün kılındıklarını gösterir.

Peygamberlerin sıdk, emanet, tebliğ, fetanet ve ismet gibi sıfatlara sahip olması, onların peygamberlik görevini eksiksiz yerine getirdiklerinin delilidir.

Peygamberlere iman eden bir mümin:

• Onların doğruluğuna kesin olarak inanır,
• Getirdikleri vahye güvenir,
• Onları örnek alır.

Bu sıfatları bilmek, peygamberlere imanı daha sağlam ve bilinçli hale getirir.