Küresel İslami Sivil Toplum Nasıl Şekillendi? İslami sivil toplum yalnızca belirli bir ülkeye veya coğrafyaya ait bir olgu değildir. Bugün dünyanın birçok bölgesinde faaliyet gösteren İslami vakıflar, yardım kuruluşları, eğitim merkezleri ve dini organizasyonlar milyonlarca insana ulaşmaktadır. Ancak dikkat çekici bir gerçek vardır: Dünyadaki İslami STK’lar aynı yöntemlerle çalışmamaktadır. Bazı...

Türkiye’deki İslami STK Modeli Nereden Doğdu? Bugün Türkiye’de faaliyet gösteren İslami vakıflar, dernekler, yardım kuruluşları ve dini sivil toplum yapıları çoğu zaman modern kurumlar gibi görünmektedir. Ancak bu yapıların arkasında yalnızca çağdaş organizasyon modelleri değil; asırlara yayılan tarihî bir tecrübe bulunmaktadır. Türkiye’deki İslami STK modeli, bir anda ortaya çıkmış yeni...

Bir Medeniyeti Ayakta Tutan Sessiz Güç İslam medeniyetinin tarihine bakıldığında yalnızca devletlerin, orduların veya siyasi başarıların değil; aynı zamanda toplumun iç dayanışmasını sağlayan kurumların da büyük rol oynadığı görülür. Bu kurumların başında ise vakıf geleneği gelmektedir. Vakıf, İslam dünyasında yalnızca bir yardım yöntemi değil; toplumsal düzeni, eğitimi, sosyal adaleti ve...

İslami STK Kavramı Neyi İfade Ediyor? Son yıllarda “İslami STK” ifadesi hem Türkiye’de hem de dünyada daha sık duyulmaya başlamıştır. Yardım kuruluşlarından eğitim vakıflarına, gençlik organizasyonlarından dini yayıncılık yapan yapılara kadar birçok kurum bu başlık altında değerlendirilmektedir. Ancak çoğu zaman şu soru yeterince sorulmamaktadır: İslami STK tam olarak nedir? Modern...

Aynı İnanç, Farklı Kurumsal Modeller İslam dünyasında faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşları, vakıflar, yardım dernekleri ve dini organizasyonlar ilk bakışta benzer amaçlara sahip görünür. Çoğu Allah’a c.c. kulluk bilincini güçlendirmeyi, toplumsal dayanışmayı artırmayı, eğitim faaliyetleri yürütmeyi ve ihtiyaç sahiplerine ulaşmayı hedefler. Ancak dikkatli bakıldığında Türkiye’deki İslami STK’larla dünyanın farklı bölgelerindeki...

Süleymancılar, temelde Süleyman Hilmi Tunahan’ın talebe yetiştirme faaliyetlerinden doğmuş bir yapıdır. Ancak bugün geldiği noktada, bu yapı sadece bir “Kur’an öğretim hareketi” olmaktan çıkmış; kendine özgü kapalı bir cemaat kimliği üretmiştir. Burada kritik ayrımı net yapmak gerekir:Süleyman Hilmi Tunahan ile Süleymancılar aynı şey değildir. Kur’an Hizmeti mi, Yapısal Kapanma mı?...

Hayrat Vakfı, yüzeyde bakıldığında Kur’an eğitimi, yayıncılık ve sosyal faaliyetler yürüten bir vakıf olarak görülür. Ancak bu yapı, yalnızca bir eğitim kurumu değil; belirli bir dini düşünce geleneğini taşıyan ve yeniden üreten bir organizasyondur. Hayrat Vakfı’nı anlamak için onu bağımsız bir STK gibi değil, Nur hareketinin bir uzantısı olarak okumak...

İHH İnsani Yardım Vakfı, Türkiye merkezli bir insani yardım kuruluşu olarak bilinse de, faaliyet alanı klasik yardım derneklerinin oldukça ötesine uzanır. Özellikle kriz bölgelerinde yürüttüğü çalışmalar, bu yapının sadece “yardım dağıtan” değil, aynı zamanda sahada aktif rol alan bir organizasyon olduğunu gösterir. Türkiye’de birçok yardım kuruluşu bulunmasına rağmen, İHH’yı farklı...

Türkiye’de dini eğitim, sivil toplum ve muhafazakâr toplumsal hareketler konuşulurken adı en sık geçen kurumlardan biri İlim Yayma Cemiyetidir. 1951 yılında kurulan bu dernek, resmî tanımıyla eğitim, kültür ve sosyal hizmetler alanında faaliyet gösteren köklü bir sivil toplum kuruluşudur. Kendi resmî tanıtımında da Türkiye genelinde faaliyet gösteren, öğrenci yurtları, burs...

Cemaatle namaz, İslam’ın en güçlü birlik ve kardeşlik sembollerinden biridir. Müslümanların bir arada, aynı kıbleye yönelerek aynı imamın arkasında ibadet etmesi; kalpleri birleştirir, sevabı artırır ve toplumun manevi bağlarını güçlendirir. Cemaatle namaz, bireysel ibadetin çok ötesinde bir fazilete sahiptir. 1. Cemaatle Namaz 27 Kat Daha Faziletlidir Muhammad (s.a.v.) şöyle buyurmuştur:...

Namazda Huşû Nedir? Huşû, kalbin Allah’a (c.c.) yönelmesi, namaz sırasında dünya düşüncelerinden uzaklaşarak ibadeti derin bir saygı ve teslimiyetle yerine getirmektir. Kur’ân-ı Kerîm’de müminlerin en önemli özelliklerinden biri olarak huşû zikredilmiştir. Allah (c.c.) şöyle buyurur: “Gerçekten müminler kurtuluşa ermiştir. Onlar ki namazlarında huşû içindedirler.”(Mü’minûn Suresi, 1-2) Bu ayet, namazın yalnızca...

Kabir Azabından Korunmak Mümkün mü? İslam inancına göre ölüm, insanın tamamen yok oluşu değil; ahiret yolculuğunun başlangıcıdır. Kabir hayatı ise bu yolculuğun ilk durağıdır. Hadislerde bazı insanların kabirde nimet göreceği, bazılarının ise azap çekeceği bildirilmiştir. Bu nedenle Müslümanlar tarih boyunca: öğrenmeye büyük önem vermiştir. Hadislerde: açık şekilde anlatılmıştır. Bu yazıda:...

Bu çalışma; Hanefî, Şâfiî, Mâlikî ve Hanbelî mezheplerinde namazın şartları, farzları, vacipleri, sünnetleri, kıraat hükümleri, oturuş farkları, selam, sehiv secdesi ve diğer ayrımlar dahil olmak üzere tüm farklılıkları kapsamlı bir biçimde karşılaştırır. 1. NİYETTE FARKLILIKLAR Mezhep Niyetin Zamanı Dil ile Niyet Hanefî İftitah tekbiri esnasında kalpte niyet bulunur Mendup Şâfiî...

Zekât, hem mali hem de manevi yönü olan büyük bir ibadettir. Doğru bir şekilde hesaplanması, doğru kişilere ulaştırılması ve ihlasla yerine getirilmesi gerekir. Ancak uygulamada bazı hatalar yaygınlaşmıştır ve bu hatalar zekâtın sevabını azaltabileceği gibi ibadetin geçerliliğini de etkileyebilir.Aşağıda en sık yapılan hatalar sade ve anlaşılır şekilde açıklanmıştır. Zekâtın Sadece...

Namazda Yapılan Hatalar Namaz, İslam’ın en önemli ibadetlerinden biridir. Müslüman günde beş vakit namaz kılarak Allah’a (c.c.) kulluğunu ifade eder. Ancak birçok kişi namaz kılarken farkında olmadan bazı hatalar yapabilmektedir. Bu hatalar bazen namazın sevabını azaltabilir, bazen de namazın sıhhatini etkileyebilir. Peygamber Efendimiz (s.a.v.) namazın doğru şekilde kılınmasına büyük önem...

Namaz, Hanefî mezhebine göre ibadetlerin en büyüğü ve dinin direğidir. Bu yazıda Hanefî fıkhına göre namazın şartları, rükünleri, vacipleri, sünnetleri, müstehapları, mekruhları, namazı bozan durumlar ve namazın kılınış şekli detaylı şekilde ele alınmaktadır. 1. NAMAZIN ŞARTLARI Namazın sahih olması için namaz başlamadan önce bulunması gereken şartlardır. 1.1. Hadesten Taharet Abdestli...

Mina Nedir? Mina, hacıların kurban kesme, şeytan taşlama ve konaklama ibadetlerini gerçekleştirdiği önemli bir bölgedir.Bayram günlerinde milyonlarca Müslüman burada bulunur. Müzdelife Nedir? Müzdelife, Arafat ile Mina arasında bulunan geniş bir alandır.Burada hacılar: Müzdelife vakfesi vaciptir ve gecenin bir kısmında burada bulunmak gerekir. Şeytan Taşlama (Remy) Cemarat bölgesinde üç şeytana (büyük,...

Kelime-i Şehadet, bir Müslümanın iman kapısından içeri adım attığı ilk cümledir. Ancak bu cümle sadece girişte kalan bir söz değildir; müminin hayatının tamamını şekillendiren bir kimlik, yön ve duruş bildirgesidir. “Eşhedü en lâ ilâhe illallah ve eşhedü enne Muhammeden abdühû ve resûlüh” sözünün anlamını bilmek ayrı, bu anlamı hayatın her...

Aynı Namaz, Farklı Sevap Olur mu? Birçok kişinin aklına şu soru gelir: Aynı namazı kılıyoruz, ama neden bazı yerlerde daha fazla sevap kazanılıyor? Bu sorunun en net örneklerinden biri Mescid-i Nebevî’dir. İslam’da bazı mekânlar, bazı zamanlar ve bazı ameller diğerlerine göre daha faziletli kılınmıştır. Bu, Allah’ın kullarına sunduğu bir rahmet...

Mescidler, İslam’da sadece namaz kılınan yerler değil; aynı zamanda dinlenme, ilim öğrenme ve ibadetle meşgul olma mekânlarıdır. Ancak bu serbestlik, “edep sınırları” içinde değerlendirilir. Bu yüzden asıl soru şudur:Mescitte uyumak veya ayak uzatmak serbest mi, yoksa saygısızlık mı? 1. Camide Uyumak Caiz midir? Kısa cevap:Evet, camide uyumak caizdir. Bunun delili...

Kâbe Neden Bu Kadar Merkezî? Kâbe, İslam’da yalnızca bir bina değildir; kıble, hac ve umrenin merkezi ve tevhidin sembolüdür. Günün beş vaktinde dünyanın neresinde olursa olsun her Müslüman aynı noktaya yönelir. Bu sebeple Kâbe’nin “ilk kim tarafından yapıldığı” ve “tarih içindeki serüveni” sadece tarih merakı değil, doğrudan akaid ve ibadet...