Küresel İslami Sivil Toplum Nasıl Şekillendi? İslami sivil toplum yalnızca belirli bir ülkeye veya coğrafyaya ait bir olgu değildir. Bugün dünyanın birçok bölgesinde faaliyet gösteren İslami vakıflar, yardım kuruluşları, eğitim merkezleri ve dini organizasyonlar milyonlarca insana ulaşmaktadır. Ancak dikkat çekici bir gerçek vardır: Dünyadaki İslami STK’lar aynı yöntemlerle çalışmamaktadır. Bazı...

Türkiye’deki İslami STK Modeli Nereden Doğdu? Bugün Türkiye’de faaliyet gösteren İslami vakıflar, dernekler, yardım kuruluşları ve dini sivil toplum yapıları çoğu zaman modern kurumlar gibi görünmektedir. Ancak bu yapıların arkasında yalnızca çağdaş organizasyon modelleri değil; asırlara yayılan tarihî bir tecrübe bulunmaktadır. Türkiye’deki İslami STK modeli, bir anda ortaya çıkmış yeni...

Bir Medeniyeti Ayakta Tutan Sessiz Güç İslam medeniyetinin tarihine bakıldığında yalnızca devletlerin, orduların veya siyasi başarıların değil; aynı zamanda toplumun iç dayanışmasını sağlayan kurumların da büyük rol oynadığı görülür. Bu kurumların başında ise vakıf geleneği gelmektedir. Vakıf, İslam dünyasında yalnızca bir yardım yöntemi değil; toplumsal düzeni, eğitimi, sosyal adaleti ve...

İslami STK Kavramı Neyi İfade Ediyor? Son yıllarda “İslami STK” ifadesi hem Türkiye’de hem de dünyada daha sık duyulmaya başlamıştır. Yardım kuruluşlarından eğitim vakıflarına, gençlik organizasyonlarından dini yayıncılık yapan yapılara kadar birçok kurum bu başlık altında değerlendirilmektedir. Ancak çoğu zaman şu soru yeterince sorulmamaktadır: İslami STK tam olarak nedir? Modern...

Aynı İnanç, Farklı Kurumsal Modeller İslam dünyasında faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşları, vakıflar, yardım dernekleri ve dini organizasyonlar ilk bakışta benzer amaçlara sahip görünür. Çoğu Allah’a c.c. kulluk bilincini güçlendirmeyi, toplumsal dayanışmayı artırmayı, eğitim faaliyetleri yürütmeyi ve ihtiyaç sahiplerine ulaşmayı hedefler. Ancak dikkatli bakıldığında Türkiye’deki İslami STK’larla dünyanın farklı bölgelerindeki...

Süleymancılar, temelde Süleyman Hilmi Tunahan’ın talebe yetiştirme faaliyetlerinden doğmuş bir yapıdır. Ancak bugün geldiği noktada, bu yapı sadece bir “Kur’an öğretim hareketi” olmaktan çıkmış; kendine özgü kapalı bir cemaat kimliği üretmiştir. Burada kritik ayrımı net yapmak gerekir:Süleyman Hilmi Tunahan ile Süleymancılar aynı şey değildir. Kur’an Hizmeti mi, Yapısal Kapanma mı?...

Hayrat Vakfı, yüzeyde bakıldığında Kur’an eğitimi, yayıncılık ve sosyal faaliyetler yürüten bir vakıf olarak görülür. Ancak bu yapı, yalnızca bir eğitim kurumu değil; belirli bir dini düşünce geleneğini taşıyan ve yeniden üreten bir organizasyondur. Hayrat Vakfı’nı anlamak için onu bağımsız bir STK gibi değil, Nur hareketinin bir uzantısı olarak okumak...

İHH İnsani Yardım Vakfı, Türkiye merkezli bir insani yardım kuruluşu olarak bilinse de, faaliyet alanı klasik yardım derneklerinin oldukça ötesine uzanır. Özellikle kriz bölgelerinde yürüttüğü çalışmalar, bu yapının sadece “yardım dağıtan” değil, aynı zamanda sahada aktif rol alan bir organizasyon olduğunu gösterir. Türkiye’de birçok yardım kuruluşu bulunmasına rağmen, İHH’yı farklı...

Türkiye’de dini eğitim, sivil toplum ve muhafazakâr toplumsal hareketler konuşulurken adı en sık geçen kurumlardan biri İlim Yayma Cemiyetidir. 1951 yılında kurulan bu dernek, resmî tanımıyla eğitim, kültür ve sosyal hizmetler alanında faaliyet gösteren köklü bir sivil toplum kuruluşudur. Kendi resmî tanıtımında da Türkiye genelinde faaliyet gösteren, öğrenci yurtları, burs...

Kelime-i Şehadet, sadece kalpte ve dilde kalan bir iman beyanı değildir; müminin hayatında gözle görülür şekilde tezahür etmesi gereken bir hakikattir. Şehadetin gerçek anlamı ancak amellerde karşılık bulduğunda tamamlanır. Bu nedenle mümin, şehadetin gerektirdiği yaşam biçimini davranışlarına yansıtarak imanının sahihliğini ortaya koyar. Bu yazıda Kelime-i Şehadetin günlük hayata ve amellere...

Hac, İslam’ın beş temel esasından biridir ve müminin Allah’a (c.c.) teslimiyetinin zirvesini temsil eder. Yalnızca bedenle değil; mal, zaman, sabır, nefs terbiyesi ve gönülden teslimiyet ile yapılan bir ibadettir. Hac ibadetinin kendine has manevi bir iklimi vardır; Müslüman, Kâbe’nin etrafında dönerek yaratılışı, âhireti ve kulluğunu yeniden hatırlar. Hac; sabrı, kardeşliği,...

Hac, İslam’ın beş temel esasından biri olup, Müslüman’ın kulluk bilincini en yüksek noktaya taşıyan, hem bedenle hem de ruhla yapılan büyük bir ibadettir. Yeryüzünün en mübarek mekânlarında; Kâbe, Arafat, Mina ve Müzdelife gibi kutsal bölgelerde gerçekleşir. Bu ibadet, müminin hayatının adeta bir özeti; tevbenin, teslimiyetin ve Allah Azze ve Celle’ye...

Oruç, İslam’ın beş temel esasından biri olup Kur’an-ı Kerim’de açık bir şekilde farz kılınmıştır: “Ey iman edenler! Sizden öncekilere farz kılındığı gibi size de oruç farz kılındı…” (Bakara, 2/183) Ancak bu ibadetin uygulanışında bazı detaylar, İslam alimleri arasında farklı şekillerde yorumlanmıştır. Bu durum, dört büyük mezhep arasında çeşitli ihtilafların ortaya...

Zekât, İslam’ın beş temel esasından biridir ve müminin malını arındıran, toplumu güçlendiren, ekonomik adaleti sağlayan büyük bir ibadettir.Müslüman’ın servetinde Allah Azze ve Celle’nin kıldığı bir pay olduğunu gösterir; bu pay ihtiyaç sahiplerine ulaştığında hem veren hem de alan için rahmet olur. Allah c.c. Kur’an-ı Kerim’de şöyle buyurur:“Namazı dosdoğru kılın, zekâtı...

Namaz, Müslümanın gün içinde belirli vakitlerde Allah Azze ve Celle’nin huzuruna durduğu, O’na yöneldiği, teslimiyetini ve kulluğunu ortaya koyduğu en temel ibadettir. İslam’ın beş şartından biri olan namaz, kul ile Rabbi arasındaki bağı güçlendiren en önemli ibadettir. Kur’an-ı Kerim’de namaz, müminlerin kimliği ve hayatının merkezi olarak tanımlanmıştır. Namaz Neden Bu...

Bu çalışma; Hanefî, Şâfiî, Mâlikî ve Hanbelî mezheplerinde namazın şartları, farzları, vacipleri, sünnetleri, kıraat hükümleri, oturuş farkları, selam, sehiv secdesi ve diğer ayrımlar dahil olmak üzere tüm farklılıkları kapsamlı bir biçimde karşılaştırır. 1. NİYETTE FARKLILIKLAR Mezhep Niyetin Zamanı Dil ile Niyet Hanefî İftitah tekbiri esnasında kalpte niyet bulunur Mendup Şâfiî...

Oruç, İslam’ın beş temel esasından biridir ve müminlerin hem bedenlerini hem de ruhlarını terbiye ettiği büyük bir ibadettir. Sadece açlık ve susuzlukla sınırlı olmayan bu ibadet; kulun Rabbine yönelişini güçlendiren, nefsini kontrol etmeyi öğreten, sabrı ve takvayı geliştiren derin bir manevi disiplindir. Allah Azze ve Celle orucun farz kılındığını şöyle...

Nisap miktarı, zekâtın farz olabilmesi için gereken asgari mal varlığıdır. İslâm hukukunda zekât yükümlülüğünün temel şartlarından biri olarak kabul edilir. Nisap, Hz. Peygamber (s.a.v.) döneminde belirlenmiş olup günümüzde altın üzerinden hesaplanarak uygulanmaya devam eder. Güncel ekonomik şartlar değişse de nisap ölçüsü, hükmen sabittir. Değişen tek unsur altının piyasa değeridir. Bu...

Mescidler, İslam’da sadece namaz kılınan yerler değil; aynı zamanda dinlenme, ilim öğrenme ve ibadetle meşgul olma mekânlarıdır. Ancak bu serbestlik, “edep sınırları” içinde değerlendirilir. Bu yüzden asıl soru şudur:Mescitte uyumak veya ayak uzatmak serbest mi, yoksa saygısızlık mı? 1. Camide Uyumak Caiz midir? Kısa cevap:Evet, camide uyumak caizdir. Bunun delili...

Cemaatle namaz, İslam’ın en güçlü birlik ve kardeşlik sembollerinden biridir. Müslümanların bir arada, aynı kıbleye yönelerek aynı imamın arkasında ibadet etmesi; kalpleri birleştirir, sevabı artırır ve toplumun manevi bağlarını güçlendirir. Cemaatle namaz, bireysel ibadetin çok ötesinde bir fazilete sahiptir. 1. Cemaatle Namaz 27 Kat Daha Faziletlidir Muhammad (s.a.v.) şöyle buyurmuştur:...

Hanbelî mezhebi namaz hükümleri bazı yönlerden diğer mezheplerle benzerlik gösterse de özellikle vaciplerin kapsamı, rükün sayısı ve kıraat hükümlerinde farklılıklar içerir. Bu yazıda Hanbelî fıkhına göre namazın bütün yönleri detaylı şekilde ele alınmıştır. 1. NAMAZIN ŞARTLARI 1.1. Hadesten Taharet Abdestli olmak; cünüplük varsa gusletmek. 1.2. Necasetten Taharet Elbise, vücut ve...