Küresel İslami Sivil Toplum Nasıl Şekillendi? İslami sivil toplum yalnızca belirli bir ülkeye veya coğrafyaya ait bir olgu değildir. Bugün dünyanın birçok bölgesinde faaliyet gösteren İslami vakıflar, yardım kuruluşları, eğitim merkezleri ve dini organizasyonlar milyonlarca insana ulaşmaktadır. Ancak dikkat çekici bir gerçek vardır: Dünyadaki İslami STK’lar aynı yöntemlerle çalışmamaktadır. Bazı...

Türkiye’deki İslami STK Modeli Nereden Doğdu? Bugün Türkiye’de faaliyet gösteren İslami vakıflar, dernekler, yardım kuruluşları ve dini sivil toplum yapıları çoğu zaman modern kurumlar gibi görünmektedir. Ancak bu yapıların arkasında yalnızca çağdaş organizasyon modelleri değil; asırlara yayılan tarihî bir tecrübe bulunmaktadır. Türkiye’deki İslami STK modeli, bir anda ortaya çıkmış yeni...

Bir Medeniyeti Ayakta Tutan Sessiz Güç İslam medeniyetinin tarihine bakıldığında yalnızca devletlerin, orduların veya siyasi başarıların değil; aynı zamanda toplumun iç dayanışmasını sağlayan kurumların da büyük rol oynadığı görülür. Bu kurumların başında ise vakıf geleneği gelmektedir. Vakıf, İslam dünyasında yalnızca bir yardım yöntemi değil; toplumsal düzeni, eğitimi, sosyal adaleti ve...

İslami STK Kavramı Neyi İfade Ediyor? Son yıllarda “İslami STK” ifadesi hem Türkiye’de hem de dünyada daha sık duyulmaya başlamıştır. Yardım kuruluşlarından eğitim vakıflarına, gençlik organizasyonlarından dini yayıncılık yapan yapılara kadar birçok kurum bu başlık altında değerlendirilmektedir. Ancak çoğu zaman şu soru yeterince sorulmamaktadır: İslami STK tam olarak nedir? Modern...

Aynı İnanç, Farklı Kurumsal Modeller İslam dünyasında faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşları, vakıflar, yardım dernekleri ve dini organizasyonlar ilk bakışta benzer amaçlara sahip görünür. Çoğu Allah’a c.c. kulluk bilincini güçlendirmeyi, toplumsal dayanışmayı artırmayı, eğitim faaliyetleri yürütmeyi ve ihtiyaç sahiplerine ulaşmayı hedefler. Ancak dikkatli bakıldığında Türkiye’deki İslami STK’larla dünyanın farklı bölgelerindeki...

Süleymancılar, temelde Süleyman Hilmi Tunahan’ın talebe yetiştirme faaliyetlerinden doğmuş bir yapıdır. Ancak bugün geldiği noktada, bu yapı sadece bir “Kur’an öğretim hareketi” olmaktan çıkmış; kendine özgü kapalı bir cemaat kimliği üretmiştir. Burada kritik ayrımı net yapmak gerekir:Süleyman Hilmi Tunahan ile Süleymancılar aynı şey değildir. Kur’an Hizmeti mi, Yapısal Kapanma mı?...

Hayrat Vakfı, yüzeyde bakıldığında Kur’an eğitimi, yayıncılık ve sosyal faaliyetler yürüten bir vakıf olarak görülür. Ancak bu yapı, yalnızca bir eğitim kurumu değil; belirli bir dini düşünce geleneğini taşıyan ve yeniden üreten bir organizasyondur. Hayrat Vakfı’nı anlamak için onu bağımsız bir STK gibi değil, Nur hareketinin bir uzantısı olarak okumak...

İHH İnsani Yardım Vakfı, Türkiye merkezli bir insani yardım kuruluşu olarak bilinse de, faaliyet alanı klasik yardım derneklerinin oldukça ötesine uzanır. Özellikle kriz bölgelerinde yürüttüğü çalışmalar, bu yapının sadece “yardım dağıtan” değil, aynı zamanda sahada aktif rol alan bir organizasyon olduğunu gösterir. Türkiye’de birçok yardım kuruluşu bulunmasına rağmen, İHH’yı farklı...

Türkiye’de dini eğitim, sivil toplum ve muhafazakâr toplumsal hareketler konuşulurken adı en sık geçen kurumlardan biri İlim Yayma Cemiyetidir. 1951 yılında kurulan bu dernek, resmî tanımıyla eğitim, kültür ve sosyal hizmetler alanında faaliyet gösteren köklü bir sivil toplum kuruluşudur. Kendi resmî tanıtımında da Türkiye genelinde faaliyet gösteren, öğrenci yurtları, burs...

Oruç ibadeti sırasında Müslümanların tereddüt ettiği birçok konu vardır. Bazı davranışlar orucu bozmaz, hatta fıkıh âlimlerinin ittifakıyla tamamen sakıncasız kabul edilir. Bu yazıda oruç bozmayan durumlar açık ve anlaşılır şekilde listelenmiştir. 1. Unutarak Yemek veya İçmek Kişi oruçlu olduğunu unutup yer veya içerse oruç bozulmaz.Muhammad (s.a.v.) şöyle buyurmuştur:“Kim unutarak yer...

Namaz, İslam’ın temel ibadetidir ve belirli şartlar üzerine kuruludur. Namazın sahih olması için bazı farzlar yerine getirilmeli, bazı sünnetler ise namazı güzelleştirmelidir. Bu yazıda namazın farzları ve sünnetleri açık ve sade bir şekilde anlatılmaktadır. NAMAZIN DIŞINDAKİ (ŞARTLARIN) FARZLARI Namazın geçerli olması için namaz başlamadan önce yerine getirilen şartlara “şart-ı sıhhat”...

Mescidler, İslam’da sadece namaz kılınan yerler değil; aynı zamanda dinlenme, ilim öğrenme ve ibadetle meşgul olma mekânlarıdır. Ancak bu serbestlik, “edep sınırları” içinde değerlendirilir. Bu yüzden asıl soru şudur:Mescitte uyumak veya ayak uzatmak serbest mi, yoksa saygısızlık mı? 1. Camide Uyumak Caiz midir? Kısa cevap:Evet, camide uyumak caizdir. Bunun delili...

Zekât, İslam’ın beş temel esasından biridir ve müminin malını arındıran, toplumu güçlendiren, ekonomik adaleti sağlayan büyük bir ibadettir.Müslüman’ın servetinde Allah Azze ve Celle’nin kıldığı bir pay olduğunu gösterir; bu pay ihtiyaç sahiplerine ulaştığında hem veren hem de alan için rahmet olur. Allah c.c. Kur’an-ı Kerim’de şöyle buyurur:“Namazı dosdoğru kılın, zekâtı...

Kelime-i Şehadet, İslam dininin temelini oluşturan en önemli ifadedir. Müslüman olmanın şartı bu cümleyi söyleyip kalben tasdik etmektir. Bu söz, bir kimsenin Allah’ın (c.c.) birliğini kabul ettiğini ve Peygamber Efendimiz Muhammed Mustafa’nın (s.a.v.) O’nun elçisi olduğunu benimsediğini açıkça ifade eder. İslam’daki tüm ibadetler, hükümler ve ahlâkî prensipler bu temel üzerine...

Cemaatle namaz, İslam’ın en güçlü birlik ve kardeşlik sembollerinden biridir. Müslümanların bir arada, aynı kıbleye yönelerek aynı imamın arkasında ibadet etmesi; kalpleri birleştirir, sevabı artırır ve toplumun manevi bağlarını güçlendirir. Cemaatle namaz, bireysel ibadetin çok ötesinde bir fazilete sahiptir. 1. Cemaatle Namaz 27 Kat Daha Faziletlidir Muhammad (s.a.v.) şöyle buyurmuştur:...

Namazın Önemi ve İslam’daki Merkezî Yeri Namaz, İslam dininin en temel ibadetlerinden biridir ve müminin Rabb’i olan Allah (c.c.) ile kurduğu en güçlü bağdır. Kur’ân-ı Kerîm’de defalarca emredilen bu ibadet, Peygamber Efendimiz (s.a.v.) tarafından “Dinin direği” olarak tanımlanmış; müslümanın hayatındaki vazgeçilmez konumuna işaret edilmiştir. Namaz, insanın yaratılış gayesi olan kulluğu...

Hac, İslam’ın beş temel esasından biri olup, Müslüman’ın kulluk bilincini en yüksek noktaya taşıyan, hem bedenle hem de ruhla yapılan büyük bir ibadettir. Yeryüzünün en mübarek mekânlarında; Kâbe, Arafat, Mina ve Müzdelife gibi kutsal bölgelerde gerçekleşir. Bu ibadet, müminin hayatının adeta bir özeti; tevbenin, teslimiyetin ve Allah Azze ve Celle’ye...

Tavaf Nedir? Tavaf, Müslümanın Kâbe’yi saat yönünün tersine doğru yedi kez dönerek Allah Azze ve Celle’ye olan bağlılığını ifade ettiği bir ibadettir.Haccın temel rükünlerinden biri olan ziyaret tavafı, haccın farzlarındandır. Tavafın Manevî Anlamı Tavaf, kul ile Rabbi arasında kurulan güçlü bir bağdır.Dönüşün merkezinde Kâbe, kalbin merkezinde Allah Azze ve Celle...

İslam’da insan yalnızca bedenden ibaret değildir; akıl ve kalp birlikte hakikati kavrayan iki temel unsurdur. Günah ise bu iki merkezin sağlıklı çalışmasını doğrudan etkileyen en önemli faktörlerden biridir. Bu nedenle İslam âlimleri günahı sadece bir “hukuk ihlali” olarak değil, aynı zamanda insanın iç dünyasını bozan bir kararma süreci olarak ele...

Oruç, imsakla başlayıp iftarla tamamlanan bir ibadettir. Bu süre içinde belirli fiiller orucu bozar ve kişinin o günü kaza veya bazı durumlarda kefaretle telafi etmesi gerekir. Bu yazıda orucu bozan fiiller, güncel ve anlaşılır bir şekilde listelenmiştir. 1. Kasten Yemek ve İçmek Oruçlu olduğunu bildiği halde bilerek yemek veya içmek...

Hac Yolculuğunda Adap Hac yolculuğu, sadece bir seyahat değil; kulun Allah Azze ve Celle’ye yöneldiği özel bir kulluk sürecidir. Bu nedenle yolculuk boyunca bazı adaplara dikkat edilmesi gerekir: Hac yolculuğunun özü, kalbin arınmasıdır. Hacda Yapılabilecek Dualar Hac boyunca yapılan dualar makbuldür. Özellikle: 1) Yola Çıkarken Dua “Allah’ım! Bu yolculuğumuzu kolaylaştır,...