Küresel İslami Sivil Toplum Nasıl Şekillendi? İslami sivil toplum yalnızca belirli bir ülkeye veya coğrafyaya ait bir olgu değildir. Bugün dünyanın birçok bölgesinde faaliyet gösteren İslami vakıflar, yardım kuruluşları, eğitim merkezleri ve dini organizasyonlar milyonlarca insana ulaşmaktadır. Ancak dikkat çekici bir gerçek vardır: Dünyadaki İslami STK’lar aynı yöntemlerle çalışmamaktadır. Bazı...

Türkiye’deki İslami STK Modeli Nereden Doğdu? Bugün Türkiye’de faaliyet gösteren İslami vakıflar, dernekler, yardım kuruluşları ve dini sivil toplum yapıları çoğu zaman modern kurumlar gibi görünmektedir. Ancak bu yapıların arkasında yalnızca çağdaş organizasyon modelleri değil; asırlara yayılan tarihî bir tecrübe bulunmaktadır. Türkiye’deki İslami STK modeli, bir anda ortaya çıkmış yeni...

Bir Medeniyeti Ayakta Tutan Sessiz Güç İslam medeniyetinin tarihine bakıldığında yalnızca devletlerin, orduların veya siyasi başarıların değil; aynı zamanda toplumun iç dayanışmasını sağlayan kurumların da büyük rol oynadığı görülür. Bu kurumların başında ise vakıf geleneği gelmektedir. Vakıf, İslam dünyasında yalnızca bir yardım yöntemi değil; toplumsal düzeni, eğitimi, sosyal adaleti ve...

İslami STK Kavramı Neyi İfade Ediyor? Son yıllarda “İslami STK” ifadesi hem Türkiye’de hem de dünyada daha sık duyulmaya başlamıştır. Yardım kuruluşlarından eğitim vakıflarına, gençlik organizasyonlarından dini yayıncılık yapan yapılara kadar birçok kurum bu başlık altında değerlendirilmektedir. Ancak çoğu zaman şu soru yeterince sorulmamaktadır: İslami STK tam olarak nedir? Modern...

Aynı İnanç, Farklı Kurumsal Modeller İslam dünyasında faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşları, vakıflar, yardım dernekleri ve dini organizasyonlar ilk bakışta benzer amaçlara sahip görünür. Çoğu Allah’a c.c. kulluk bilincini güçlendirmeyi, toplumsal dayanışmayı artırmayı, eğitim faaliyetleri yürütmeyi ve ihtiyaç sahiplerine ulaşmayı hedefler. Ancak dikkatli bakıldığında Türkiye’deki İslami STK’larla dünyanın farklı bölgelerindeki...

Süleymancılar, temelde Süleyman Hilmi Tunahan’ın talebe yetiştirme faaliyetlerinden doğmuş bir yapıdır. Ancak bugün geldiği noktada, bu yapı sadece bir “Kur’an öğretim hareketi” olmaktan çıkmış; kendine özgü kapalı bir cemaat kimliği üretmiştir. Burada kritik ayrımı net yapmak gerekir:Süleyman Hilmi Tunahan ile Süleymancılar aynı şey değildir. Kur’an Hizmeti mi, Yapısal Kapanma mı?...

Hayrat Vakfı, yüzeyde bakıldığında Kur’an eğitimi, yayıncılık ve sosyal faaliyetler yürüten bir vakıf olarak görülür. Ancak bu yapı, yalnızca bir eğitim kurumu değil; belirli bir dini düşünce geleneğini taşıyan ve yeniden üreten bir organizasyondur. Hayrat Vakfı’nı anlamak için onu bağımsız bir STK gibi değil, Nur hareketinin bir uzantısı olarak okumak...

İHH İnsani Yardım Vakfı, Türkiye merkezli bir insani yardım kuruluşu olarak bilinse de, faaliyet alanı klasik yardım derneklerinin oldukça ötesine uzanır. Özellikle kriz bölgelerinde yürüttüğü çalışmalar, bu yapının sadece “yardım dağıtan” değil, aynı zamanda sahada aktif rol alan bir organizasyon olduğunu gösterir. Türkiye’de birçok yardım kuruluşu bulunmasına rağmen, İHH’yı farklı...

Türkiye’de dini eğitim, sivil toplum ve muhafazakâr toplumsal hareketler konuşulurken adı en sık geçen kurumlardan biri İlim Yayma Cemiyetidir. 1951 yılında kurulan bu dernek, resmî tanımıyla eğitim, kültür ve sosyal hizmetler alanında faaliyet gösteren köklü bir sivil toplum kuruluşudur. Kendi resmî tanıtımında da Türkiye genelinde faaliyet gösteren, öğrenci yurtları, burs...

Kelime-i Şehadet, İslam dininin temelini oluşturan en önemli ifadedir. Müslüman olmanın şartı bu cümleyi söyleyip kalben tasdik etmektir. Bu söz, bir kimsenin Allah’ın (c.c.) birliğini kabul ettiğini ve Peygamber Efendimiz Muhammed Mustafa’nın (s.a.v.) O’nun elçisi olduğunu benimsediğini açıkça ifade eder. İslam’daki tüm ibadetler, hükümler ve ahlâkî prensipler bu temel üzerine...

Oruç, müminin hem bedenini hem de ruhunu terbiye eden, İslam dininin en köklü ibadetlerinden biridir. Ramazan Ayı’nın en belirgin ve en kapsamlı ibadeti olan oruç, sadece aç kalma eylemi değil; kulun Allah (Azze ve Celle)’ye bağlılığını, teslimiyetini ve ihlasını ortaya koyduğu ilahi bir kulluk nişanesidir. Oruç Nedir? Oruç; tan yerinin...

Namazın Farzları Nelerdir? Namazın farzları, namazın geçerli olması için mutlaka yerine getirilmesi gereken şartlardır. İslam alimleri namazın farzlarını iki kısımda incelemiştir: Hanefi mezhebine göre namazın toplam 12 farzı vardır. Kaynak:Merğinânî, el-Hidâye Namazın Dışındaki Farzlar (Şartlar) Namaza başlamadan önce yerine getirilmesi gereken farzlardır. 1. Hadesten Taharet Abdest veya gusül ile temiz...

Hac, İslam’ın beş temel esasından biri olup, Müslüman’ın kulluk bilincini en yüksek noktaya taşıyan, hem bedenle hem de ruhla yapılan büyük bir ibadettir. Yeryüzünün en mübarek mekânlarında; Kâbe, Arafat, Mina ve Müzdelife gibi kutsal bölgelerde gerçekleşir. Bu ibadet, müminin hayatının adeta bir özeti; tevbenin, teslimiyetin ve Allah Azze ve Celle’ye...

Hamile veya emziren kadın için oruç, sağlık ve bebek açısından dikkatle değerlendirilmesi gereken bir ibadettir. İslam bu konuda kolaylık göstermiş ve duruma göre ruhsat tanımıştır. Hamile Kadın Oruç Tutabilir mi? Evet, sağlığı yerindeyse tutabilir.Ancak: Oruç tutmaz ve sonra kaza eder. Emziren Anne Oruç Tutabilir mi? Süt azalıyor, bebek etkileniyorsa veya...

İslâm’da mali ibadetler sadece zekâttan ibaret değildir. Sadaka ve infak da Müslümanın malıyla Allah’a (c.c.) yaklaşmasını sağlayan, toplumda yardımlaşmayı güçlendiren önemli ibadetlerdir. Ancak bu kavramlar zaman zaman birbirine karıştırılmaktadır.Bu yazı, sadaka ve infakın ne olduğunu, zekâttan farklarını ve üç ibadetin birbiriyle ilişkisini sade şekilde açıklamaktadır. Sadaka Nedir? Sadaka, Allah’ın (c.c.)...

Şâfiî mezhebine göre oruç; imsak vaktinden güneş batıncaya kadar, niyet ederek yeme, içme ve orucu bozan diğer fiillerden bilinçli şekilde uzak durmaktır. Oruç ibadeti Kur’ân-ı Kerîm, sünnet ve icmâ ile sabittir ve Ramazan orucu farz-ı ayındır. Şâfiî mezhebinde oruç ibadeti, hem zahirî hem de bâtınî yönüyle ele alınır. Yani sadece...

Bayram Namazı Nedir? Bayram namazı, Ramazan Bayramı ve Kurban Bayramı sabahında Müslümanların cemaatle eda ettiği özel bir ibadettir. İslam toplumunda sevinç, birlik, kardeşlik ve Allah’a c.c. şükür duygularının topluca ortaya konduğu en önemli ibadetlerden biridir. Ramazan Bayramı, bir aylık oruç ibadetinin ardından Allah’a c.c. hamd ve şükrün sembolü olurken; Kurban...

Oruç, İslam’ın farz ibadetlerinden biridir ve belirli şartları taşıyan her Müslümana farzdır. Allah Azze ve Celle, Kur’an-ı Kerim’de orucu müminlere farz kıldığını bildirirken, oruç tutamayacak durumda olan kişilere de ruhsat vermiştir. Bu yazıda orucun kimlere farz olduğu; kimlerin oruçtan muaf tutulduğu açık ve anlaşılır bir şekilde anlatılmaktadır. 1. Müslüman Olmak...

İslam’da inanç hükümleri ele alınırken en çok karıştırılan konulardan biri, Yahudi ve Hristiyanların konumudur. Günümüzde bu mesele çoğu zaman ya aşırı sert ya da aşırı yumuşak yorumlarla ele alınmakta; bu da meseleyi sağlıklı anlamayı zorlaştırmaktadır. Oysa Kur’an, sünnet ve klasik İslam âlimleri bu konuyu oldukça açık, dengeli ve sistemli bir...

Namazda Huşû Nedir? Huşû, kalbin Allah’a (c.c.) yönelmesi, namaz sırasında dünya düşüncelerinden uzaklaşarak ibadeti derin bir saygı ve teslimiyetle yerine getirmektir. Kur’ân-ı Kerîm’de müminlerin en önemli özelliklerinden biri olarak huşû zikredilmiştir. Allah (c.c.) şöyle buyurur: “Gerçekten müminler kurtuluşa ermiştir. Onlar ki namazlarında huşû içindedirler.”(Mü’minûn Suresi, 1-2) Bu ayet, namazın yalnızca...

Namaz yalnızca bedensel hareketlerden oluşan bir ibadet değildir; kalbin, aklın ve ruhun Allah Azze ve Celle’ye yönelişidir. Bu nedenle namazın belli edepleri ve huşûya ulaşmayı kolaylaştıran manevi adımları vardır. Namazın adabına riayet etmek, ibadetin tadını ve derinliğini artırır. 1. Namaza Hazırlık (Kalbi Dinginlik) Namazdan önce kalbi dünyadan biraz uzaklaştırmak huşû...